Invoering herziening kwalificatiestructuur

Artikel MBO Krant "Het rekenonderwijs mag niet als een plumpudding in elkaar zakken"

02-09-2016
Tips vanBVMBO

Zet betrokken mbo-opleiders bij elkaar en laat hen vervolgens vrijuit praten over een spraakmakend thema. Ziedaar de insteek van de rondetafelsessies van de Beroepsvereniging Opleiders MBO (BVMBO). Met dit keer een speciale editie, waarin winnaars van ‘Het beste rekenidee in het mbo’ praten over het rekenonderwijs, de wedstrijd en hun prijs: deelname aan het ALM-congres in Dublin.

Woensdag 13 juli, Summa College Eindhoven. In het lokaal waar studenten Zorg normaliter rekenles krijgen, komt vandaag een groepje rekendocenten bijeen dat een week eerder nog de Adults Learning Mathematics (ALM) in Dublin bezocht. Zij wonnen een ticket voor deze gerenommeerde rekenconferentie, omdat zij tot de winnaars van de wedstrijd ‘Het beste rekenidee in het mbo’ behoren. Het blijken creatieve, maar ook kritische rekendocenten.

ALM
Voordat de docenten over de wedstrijd, het congres en het rekenonderwijs gaan praten, schetst Kooske Franken (rekenexpert en adviseur Kenniscentrum Taal en Rekenen van het Albeda College en voorzitter Platform Rekendocenten van het BVMBO) de ontstaansgeschiedenis van de wedstrijd. Deze laat al direct zien wat voor docentenvlees we hier in de kuip hebben. ‘Ik zat samen met Frank [Haacke, adviseur rekenen bij Summa College en eveneens vandaag aanwezig, red] in een klankbordgroep van de MBO Raad. Toen de zak/slaag-regeling voor rekenen in het mbo werd afgeschaft, waren we het zat dat ook dit keer niet aan rekendocenten gevraagd is wat zij ervan vinden. Dit was de aanleiding om het Platform Rekendocenten op te richten; we werden prompt als gesprekspartner uitgenodigd om mee te denken over de Rekenagenda die de minister lanceerde. Ondermeer over "stimulerende initiatieven". We dachten daarbij al snel aan de ALM en dan met name aan de editie in 2017 in Rotterdam. Maar dat is nog ver weg. Het leek ons ook goed om met een forse delegatie naar de ALM van dit jaar te gaan, in Dublin. Echter: hoe selecteer je daar docenten voor? En zo kwamen we op het idee van de wedstrijd.’

Motivatie
De hier aanwezige docenten leverden de ideeën in die in de prijzen vielen [op de achterzijde van deze krant vind je korte samenvattingen van de drie beste ideeën]. Aan de deelname ligt een duidelijke motivatie ten grondslag. ‘Het was niet de prijs die ons triggerde’, vertelt Martijn van der Linden, rekendocent bij Summa Zorg. ‘We hadden namelijk al geregeld dat we naar de ALM mochten. Toch besloten mijn collega’s Tosca van Rijswijck, Hans Wessels & Elmine Meijer en ik mee te doen aan de wedstrijd, simpelweg omdat rekenen belangrijk is. We moeten dit vak zo aantrekkelijk mogelijk maken. Daarvoor zijn stimulerende ideeën nodig.’

Ellen Bouwer (Albeda College) vertelt dat haar studenten rekenen niet echt interessant vinden. ‘Toen het nog gewoon geëxamineerd werd, moesten ze nog echt aan de bak om het te halen. Nu is die extrinsieke motivatie weg, omdat de zak/slaag-regeling afgeschaft is. De boodschap die de overheid daarmee uitzendt is dat rekenen op dit moment niet belangrijk genoeg is om eisen aan het niveau te stellen. De rekendocent staat er nu alleen voor – ten opzichte van de studenten én de rest van het team. Ik hoor bij collega-rekendocenten de demotivatie toeslaan én krijg de indruk dat de goede en ambitieuze docenten inmiddels omzien naar andere carrières. Daar kan ik me erg boos om maken.’ ‘Het rekenexamen moet gewoon meetellen’, voegt Jordy van Schijndel (rekencoach Helicon Opleidingen en winnaar van ‘Het beste idee’ met een Monopolie-achtig spel) aan. ‘Mijn studenten lazen het op nu.nl. Stonden ze bij mijn bureau: "We hadden de laatste twee uur toch examentraining? Dat hoeft dus niet meer! Prettige vakantie!".’

‘Ook binnen je eigen team werkt de afschaffing door’, meldt Mathijs Driessen (docent bij Summa Zorg). ‘Je bent als rekendocent toch een uitzondering.’ ‘We hebben jarenlang onze teamleden moeten overtuigen van de noodzaak van rekenen’, voegt collega Hans Wessels toe. ‘Dat is een gevecht, hoor! Het aantal extra ondersteuningslessen wordt bij enkele scholen van het Summa College verminderd, omdat de minister de beslissing heeft genomen de slaag-zakbeslissing voor rekenen uit te stellen.’

Anders voor de klas
Na deze kritische noten, is het tijd voor optimistische geluiden. Terugdenkend aan het ALM-congres, worden al snel positieve ervaringen gedeeld. ‘We spraken echt tot de verbeelding van onze buitenlandse collega’s’, vertelt Matthijs. ‘Dat heb ik van diverse bezoekers gehoord. Naar aanleiding van mijn presentatie, ben ik zelfs al gepolst voor de ALM in 2018, in Pennsylvania.’ ‘Jullie kunnen ook goed presenteren’, voegt Frank toe. ‘Iedereen ziet dat jullie echt anders voor de klas staan, dat jullie bijvoorbeeld veel activerende werkvormen gebruiken. Zoals filmpjes en apps.’

Grote gemeenschap
Naast brengen, haalden de docenten ook veel op. ‘Ik vond vooral de workshops goed’, aldus Jordy. ‘Daar had ik het meeste aan, omdat je hele concrete voorbeelden aangereikt kreeg over hoe je rekenles kunt geven. De lezingen door onderzoekers waren ook interessant, maar daar mistte ik de vertaalslag naar de praktijk.’ ‘Ik vond het ook wel prettig om te ervaren dat een grote gemeenschap bezig is met rekenen’, stelt Ellen. ‘Al was het congres wel breed opgezet, met ook veel wiskunde.’ ‘Er kwam hoe dan ook zeer duidelijk naar voren hoe belangrijk rekenen is’, aldus Isabelle Dobbe (adviseur bij het Steunpunt Taal & Rekenen mbo en in die hoedanigheid betrokken bij de organisatie van ‘Het beste rekenidee’). ‘Ook voor volwassenen. Wat ik ook erg interessant vond, was een lezing over de herziening van de opzet van het jaarlijkse PIAAC-onderzoek. Die zette aan tot nadenken over de vraag wat die cijfers precies zeggen over de rekenkwaliteit in een land. De politiek gaat steevast snel aan de haal met die gegevens en hakt op basis daarvan knopen door. Maar omdat het zo belangrijk is om te weten wat er is gemeten en hoe je dat moet interpreteren, zitten daar toch veel haken en ogen aan.’

Frank heeft nog een mooie uitsmijter: ‘Het viel me bij de ALM op dat we in Nederland gigantische slagen hebben gemaakt met onze rekenexamens. Onze docenten zijn doelbewust bezig met hoe ze het vak rekenen kunnen vormgeven. Dit moet heel snel geconsolideerd worden door de zak/slaag-regeling. Laat het rekenonderwijs niet als een plumpudding in elkaar zakken, anders hebben we voor niets honderden miljoenen geïnvesteerd.’